ប្រជាជនហ្វីលីពីន ភាគច្រើនកាន់សាសនាគ្រិស្ត បានរំលឹកដល់អ្នកដែលបានចែកឋានទៅ សកម្មភាពនេះបានប្រែក្លាយកំពូលភ្នំ ដែលគ្របដណ្ដប់ដោយអ័ព្ទ ឱ្យទៅជាទីកន្លែងដ៏ធំទូលាយមួយដែលពោរពេញដោយពន្លឺ និងក្លិនក្រអូប ប្រៀបបាននឹងអាសនៈដ៏ធំមួយ។
សារព័ត៌មានAFPនៅថ្ងៃទី០២.១១.២០២៦។
លោក Winston Garlejo Menong នាយកនៃព្រះវិហារ Episcopal នៃ Saint Mary the Virgin (ដែលជាម្ចាស់ទីបញ្ចុះសពនេះ) បានឱ្យដឹងថា ពិធីដ៏ពិសេសមួយដែលមានឈ្មោះថា Panag-aapoy (មានន័យថា “ការដុតភ្លើង”) នៅក្នុងទីក្រុងទេសចរណ៍ Sagada ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងក្នុងឱកាសថ្ងៃបុណ្យរំលឹកអ្នកបរិសុទ្ធទាំងអស់ (All Saints’ Day) អស់រយៈពេល១២២ ឆ្នាំមកហើយ។
នៅពេលយប់ឈានចូលមកដល់ ហើយភាពងងឹតបានគ្របដណ្ដប់លើទីបញ្ចុះសពដែលមានទំហំ៤ ហិកតានោះ សំឡេងសកម្មភាពផ្សេងៗ និងផ្សែងក្រាស់ៗ ក៏ត្រូវបានជំនួសដោយពន្លឺភ្លើងដែលឆេះរងំសម្រាប់អ្នកដែលបានចែកឋានទៅជាង ២.០០០ នាក់។
ប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងតំបន់ភ្នំ Cordillera ដែលពីមុនជឿលើជំនឿបែបជីវចលនិយម(animism) បានងាកមកកាន់សាសនាគ្រិស្ត បន្ទាប់ពីប្រទេសអេស្ប៉ាញបានប្រគល់ប្រទេសហ្វីលីពីនទៅឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្នាំ ១៨៩៨។
គួររំលឹកថា ៤សតវត្សរ៍មុននោះ ក្រុមបព្វជិតអេស្ប៉ាញបានផ្សព្វផ្សាយសាសនាកាតូលិកដល់ប្រជាជនដែលរស់នៅតាមតំបន់ឆ្នេររួចទៅហើយ។
លោក Menong បាននិយាយថា ក្រុមអ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនាគ្រិស្តនិកាយប្រូតេស្តង់មកពីសហរដ្ឋអាមេរិក បានលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រជាជននៅ Sagada ធ្វើការបញ្ចុះសពអ្នកដែលបានស្លាប់ និងអុជទៀននៅលើផ្នូររបស់ពួកគេ។
លោក Menong បានពន្យល់ថា៖ «នៅក្នុងបរិបទនៃព្រះគម្ពីររបស់យើង ព្រះគ្រិស្តគឺជាពន្លឺ»។
លោកបានបន្ថែមថា មិនថាជាការអុជទៀន ឬការប្រើឈើស្រល់ (ដែលជាជម្រើសពេញនិយមនៅ Sagada) នោះទេ ការដុតភ្លើងគឺប្រៀបបាននឹង «ការអញ្ជើញវត្តមានរបស់ព្រះគ្រិស្តឱ្យមកគង់នៅជាមួយយើង និងជាការបង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយមនុស្សជាទីស្រឡាញ់ដែលបានចែកឋានទៅហើយនោះ»។
ការគោរពតាមទំនៀមទម្លាប់ លោកស្រី Maria Teresa Abad មន្ត្រីផ្នែកទេសចរណ៍នៃទីក្រុង Sagada បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ថា គ្រិស្តសាសនិកជំនាន់ដំបូងនៅ Sagada បានជ្រើសរើសដុតឈើស្រល់ ព្រោះទៀនមានតម្លៃថ្លៃ ហើយងាយនឹងរលត់ដោយសារខ្យល់បក់។
ផ្ទុយទៅវិញ ឈើស្រល់ដែលសម្បូរទៅដោយជ័រ និងមានក្លិនក្រអូប ដែលដុះពាសពេញតំបន់ភ្នំ Cordillera នោះ អាចឆេះបានយ៉ាងល្អ និងរឹងមាំ។
ទំនៀមទម្លាប់នេះមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាទៅនឹងការអុជធូបនៅក្នុងពិធីសាសនាព្រះពុទ្ធដែរ ប៉ុន្តែឈើស្រល់មានក្លិនក្រអូបធម្មជាតិដ៏ខ្លាំងក្លា ដែលខុសប្លែកពីក្លិននៃម្សៅក្រអូបដែលគេប្រើធ្វើជាធូបធម្មតា។
នៅឆ្នាំនេះ អ្នកស្រី Cybil Domoguen បានត្រឡប់ទៅកាន់ទីក្រុង Sagada វិញ«វាជារឿងចម្លែកណាស់ដែលមនុស្សម្នាមកទីនេះដើម្បីមើល។
ជាធម្មតា គេមកទីបញ្ចុះសពដើម្បីបួងសួងជូនសាច់ញាតិដែលបានស្លាប់ទៅហើយប៉ុណ្ណោះ»គ្រូបង្រៀនវ័យ ៣១ ឆ្នាំម្នាក់បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AFP។
«ប្រសិនបើផ្នូរណាមួយគ្មានអ្នកមកសួរសុខទុក្ខទេនោះ អ្នកស្រុកនឹងអុជធូបជូនពួកគេ»។
ដូចអ្នកផ្សេងទៀតដែលចូលរួមក្នុងពិធីនេះដែរ នាងមានអារម្មណ៍ចម្រុះចំពោះវត្តមានភ្ញៀវទេសចរដែលកាន់តែមានចំនួនច្រើនឡើងៗ។
នាងបានបន្ថែមថា៖ «កាលពីឆ្នាំមុន មានភ្ញៀវទេសចរមួយចំនួនបានថតរូបពួកយើង ដែលធ្វើឱ្យពួកយើងមានអារម្មណ៍មិនស្រួលឡើយ»។
«ពួកយើងមិនមានបញ្ហាអ្វីជាមួយជនចម្លែកទេ ដរាបណាពួកគេចេះគោរពព្រំដែនកំណត់»។
មឈូសព្យួរ ប្រជាជននៅតំបន់ Sagada មិនមែនតែងតែអុជភ្លើងជូនអ្នកដែលបានស្លាប់ទៅហើយ ឬកប់សាកសពរបស់ពួកគេនោះទេ។
លោក Abad មន្ត្រីទទួលបន្ទុកផ្នែកទេសចរណ៍បានឱ្យដឹងថា មុនពេលពួកអ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនាបានមកដល់ ប្រជាជននៅទីនេះនិយមព្យួរមឈូសនៅលើជញ្ជាំងច្រាំងថ្មចោទ ឬដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងមាត់រូងភ្នំ។ ទំនៀមទម្លាប់នេះទើបតែបានបាត់បង់ទាំងស្រុងនៅឆ្នាំ២០១០ប៉ុណ្ណោះ៕
