(ភ្នំពេញ)៖ ថ្ងៃនេះអ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាល សូមបញ្ជាក់ជូនជនរួមជាតិជាថ្មីម្តងទៀតអំពីជំហរដ៏ម៉ឺងម៉ាត់ ច្បាស់លាស់និងឥតងាករេ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ បូរណភាពទឹកដី ដោយមធ្យោបាយសន្តិវិធីដើម្បីសេចក្តីសុខរបស់ប្រទេសជាតិនិងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ។
ខាងក្រោមនេះគឺជាភស្តុតាងដែលអាចបញ្ជាក់ពីរឿងនេះបាន៖
ទី១៖ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងជាប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានគូសបញ្ជាក់នៅថ្ងៃនេះ តាមរយៈសារនាឱកាសខួបទី៤៧ឆ្នាំ ទិវាជ័យជំនះ៧មករា ថា៖ កម្ពុជាសូមបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំក្នុងការខិតខំដើម្បីសម្រេចនូវគោលដៅចម្បងរបស់ខ្លួន គឺការបញ្ចប់ទុក្ខវេទនារបស់ប្រជាជន ទប់ស្កាត់ការបំផ្លិចបំផ្លាញ និងបន្តដើរលើមាគ៌ាឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាព ដំណោះស្រាយប្រកបដោយយុត្តិធម៌ និងចីរកាល។ ទន្ទឹមនោះកម្ពុជានឹងមិនធ្វើសម្បទាននូវអធិបតេយ្យ ឬសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ខ្លួនឡើយ។ ក្នុងស្មារតីនេះ កម្ពុជាអនុវត្តយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន និងពេញលេញនូវបទឈប់បាញ់ ថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក៏ដូចជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមទីក្រុងគូឡាឡាំពួ ថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីនាំយកមកវិញនូវសន្តិភាពសម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរ ក៏ដូចជាដើម្បីសន្តិភាព សន្តិសុខ ស្ថិរភាព និងវិបុលភាពនៅក្នុងតំបន់ទាំងមូល។
ទី២៖ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានគូសបញ្ជាក់តាមរយៈសារទៅកាន់វីរកងទ័ព វីរកងនគរបាលជាតិ និងជនរួមជាតិ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ថា៖ ការជ្រើសរើសយកការអនុវត្តបទឈប់បាញ់មិនមែនមានន័យថា កម្ពុជាចុះចាញ់ ឬសុខចិត្តយកបូរណភាពទឹកដីទៅដូរយកសន្តិភាពឡើយ ហើយរឹតតែមិនមែនមានន័យថា កម្ពុជាអស់សមត្ថភាព ឬបោះបង់សិទ្ធិស្វ័យការពារខ្លួននោះដែរ។
ផ្ទុយទៅវិញ, ការសម្រេចចិត្តនេះ បង្ហាញថា កម្ពុជាបានសម្រេចប្រកាន់យកមាគ៌ាសន្តិភាព និងការតម្កល់អាយុជីវិត និងសុខទុក្ខរបស់ប្រជាជន ជាអាទិភាពចម្បងបំផុត និងខ្ពស់បំផុតមួយរបស់ខ្លួន បើទោះជាត្រូវប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធ ឬការលំបាកយ៉ាងណាក៏ដោយ។
ប្រមុខដឹកនាំរាជរដ្ឋាភិបាលបានគូសរំលេចយ៉ាងច្បាស់ថា ខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិរវាងកម្ពុជានិងថៃនៅតែត្រូវបានកំណត់ដោយសន្ធិសញ្ញានិងអនុសញ្ញាដែលមានស្រាប់ ហើយកម្ពុជានៅតែរក្សាបានពេញលេញនូវសិទ្ធិក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយនឹងភាគីថៃ ដោយអនុលោមតាមច្បាប់អន្តរជាតិ សន្ធិសញ្ញា អនុសញ្ញា និងយន្តការទ្វេភាគី ទាំងឡាយដែលមានជាធរមាន។
ទី៣៖ ក្រសួងការបរទេសនិងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ក៏បានគូសបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ចុះថ្ងៃទី ២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ថា៖ កម្ពុជានិងថៃ មានព្រំដែនគោកអន្តរជាតិដែលត្រូវបានកំណត់តាមផែនទីដែលត្រូវបានផលិតឡើង ដោយអនុលោមតាមអនុសញ្ញាឆ្នាំ១៩០៤ និងសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩០៧។ ក្រសួងការបរទេសបានបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្ត យ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន និងឥតងាករេរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយ ជម្លោះព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃក៏ដូចជាប្រទេសជិតខាងទាំងអស់តាមរយៈមធ្យោបាយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ហើយប្តេជ្ញាចិត្តជាដាច់ខាតចំពោះការប្រកាន់ជំហរជាគោលការណ៍ថា ខ្សែព្រំដែនមិនត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរតាមរយៈការប្រើប្រាស់កម្លាំងនោះឡើយ។
ទី៤៖ រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន ចុះថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ បានបញ្ជាក់ជាឧឡារឹកចំពោះមុខជនរួមជាតិថា គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក(JBC)កម្ពុជា ប្រកាន់ជំហរយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ក្នុងការការពារខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិកម្ពុជា-ថៃ ដែលបន្សល់ទុកដោយគណៈកម្មការព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ដោយគោរពគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ គោលការណ៍ខ្សែព្រំដែនមិនកែប្រែ (Uti Possidetis Juris) គោរពអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ផែនទី និងកំណត់ហេតុបោះបង្គោលព្រំដែនរបស់គណៈកម្មការបោះបង្គោលព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ព្រមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀង និងឯកសារពាក់ព័ន្ធនានាដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នា នាពេលកន្លងមក។
ទី៥៖ ជំហរដ៏ច្បាស់លាស់ និងដាច់ខាតរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានស្តែងចេញនូវលទ្ធផលជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនានាដែលបានធ្វើឡើងជាមួយភាគីថៃនាពេលកន្លងមកក្នុងនោះមានដូចជា កិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ចុះថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ នាទីក្រុងពុត្រាចាយ៉ា ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាម៉េរិក និងការសម្របសម្រួលរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីក្នុងនាមប្រធានប្តូរវេនអាស៊ាន និងមានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីសន្តិភាពទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលចុះហត្ថលេខាដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា-ថៃ ក្រោមក្រសែភ្នែកធ្វើជាសាក្សីពីប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាម៉េរិក និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី។ និងចុងក្រោយនេះ កម្ពុជា-ថៃ សម្រេចបានសេចក្តីប្រកាសរួមចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣នៃគណៈកម្មារធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ដែលឈានដល់ការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ចាប់ពីវេលាម៉ោង ១២ថ្ងៃត្រង់នាថ្ងៃដដែល។
ទី៦៖ ដើម្បីបញ្ជាក់ជំហរច្បាស់លាស់របស់កម្ពុជាជូនដល់សហគមន៍អន្តរជាតិបានជ្រាបកាន់តែច្បាស់ នារសៀលថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសនិងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានធ្វើបទបង្ហាញស្តីពីការវិវត្តន៍ថ្មីៗនៃស្ថានភាពព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ជូនប្រធានបេសកកម្មការទូត និងតំណាងអង្គការអន្តរជាតិនានាក្នុងរាជធានីភ្នំពេញចំនួន៣៣ ស្ថានតំណាង និងមានចំនួនសរុប ៥៥ រូប។
ក្រៅពីជំរាបជូនអំពីលទ្ធផលដែលសម្រេចបានកាលពីពេលកន្លងទៅ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានសម្តែងនូវការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះការបន្តសកម្មភាពរំលោភបំពានរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃមកលើទឹកដី និងអធិតេយ្យរបស់កម្ពុជា ក្នុងខេត្តចំនួនបួន គឺខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ពោធិ៍សាត់ ព្រះវិហារ និងឧត្តរមានជ័យ។ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់សាជាថ្មីថា កម្ពុជាមានការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងពេញលេញក្នុងការគោរពបទឈប់បាញ់ និងដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធី ដោយគោរពតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ និងធម្មនុញ្ញអាស៊ាន និងប្រកាន់យ៉ាងខ្ជាប់នូវរាល់កិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់រវាងប្រទេសទាំងពីរ។
សរុបមកវិញ ជំហរច្បាស់លាស់ ម៉ឺងម៉ាត់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងភាពសកម្មផ្នែកការទូតរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំ ដែលសម្រេចបានលទ្ធផលជាក់ស្តែងជាបន្តបន្ទាប់ដូចបានលើកឡើងខាងដើម សបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្តូរផ្តាច់ការពារអធិបតេយ្យភាពនិងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជាដោយគ្មានការសម្បទានណាមួយឡើយ។ មធ្យោបាយការពារបូរណភាពទឹកដីទៀតសោតគឺត្រូវប្រើប្រាស់ដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី តាមរយៈការចរចាផ្នែកការទូតដោយផ្អែកលើយន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ និងអនុលោមទៅតាមសន្ធិសញ្ញា អនុសញ្ញា និងច្បាប់អន្តរជាតិ។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងអស់នេះពិតជាធ្វើឱ្យជនរួមជាតិមានភាពកក់ក្តៅក្នុងចិត្តយ៉ាងខ្លាំងនិងជឿជាក់លើថ្នាក់ដឹកនាំក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាដែលកំពុងប្រឈម។
ទន្ទឹមនឹងទំនុកចិត្តលើរាជរដ្ឋាភិបាល ជនរួមជាតិខ្មែរគ្រប់ទិសទីបានរួមសាមគ្គីគ្នាជាធ្លុងមួយធ្វើជាខឿនការពារជាតិរបស់ប្រជាជនយ៉ាងរឹងមាំនៅពីក្រោយរាជរដ្ឋាភិបាលដើម្បីបង្កើតជាកម្លាំងជំរុញដ៏ខ្លាំងក្លាក្នុងការការពារបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជាក្នុងដែនអធិបតេយ្យស្របច្បាប់របស់ខ្លួនឱ្យទាល់តែបានជាដាច់ខាត៕