(ភ្នំពេញ)៖ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦ កិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីលើកទី២០ បានចាប់ផ្តើមបើកជាផ្លូវការហើយហើយ។
កម្ពុជា ត្រូវបានរៀបចំឡើងយ៉ាងមហោឡារិក ក្រោមព្រះរាជាធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត របស់ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
ពិធីបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ ប្រព្រឹត្តទៅនៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍អន្តរជាតិអូស៊ីអាយស៊ី។
ក្នុងឱកាសនោះសម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានមានប្រសាសន៍ថា”ព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិតលើត្បូងជាទីសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត
ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ប្រមុខរដ្ឋ និងប្រមុខរដ្ឋាភិបាល លោកជំទាវអគ្គលេខាធិការនៃអង្គការអន្តរជាតិហ្វង់កូហ្វូនី។
ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ប្រធានគណៈប្រតិភូ ភ្ញៀវកិត្តិយស!
លោក លោកស្រី ជាទីគោរព!
ខ្ញុំសូមអនុញ្ញាតចាប់ផ្តើមដោយពាក្យសាមញ្ញមួយឃ្លា៖
Bienvenue à Phnom Penh សូមស្វាគមន៍មកកាន់រាជធានីភ្នំពេញ។
ទីក្រុងភ្នំពេញ មានស្មារតីចងចាំជាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ នៅឆ្នាំ១៩៧០
អង្គការអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនី បានចាប់កំណើត ឡើងនៅទីក្រុង នីយ៉ាម៉ៅ (Niamey)។
ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេច ព្រះនរោត្តម សីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ គឺជាព្រះវររាជបិតាស្ថាបនិកមួយព្រះអង្គក្នុងចំណោមស្ថាបនិកដំបូងនៃអង្គការនេះ។
ប៉ុន្តែក្នុងឆ្នាំដដែលនោះ ប្រទេសរបស់យើងបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភ្លើងសង្រ្គាម ហើយប្រាំឆ្នាំបន្ទាប់មក ភ្នំពេញបានក្លាយជាទីក្រុងដែលស្ទើរតែគ្មានមនុស្សរស់នៅ។
អស់រយៈពេលជិត៤ឆ្នាំ ទីក្រុងនេះបានធ្លាក់ក្នុងភាពស្ងប់ស្ងាត់ យើងមិនភ្លេចឡើយនូវជនរងគ្រោះទាំងអស់ ហើយយើងក៏មិនបានភ្លេចនូវការបង្ខំឱ្យធ្វើការ ដោយគ្មានសេរីភាព, ការបង្ខំឱ្យផ្លាស់ទីលំនៅ និងអំពើប្រល័យពូជសាសន៍។
បន្ទាប់មក ជីវិតក៏បានវិលត្រឡប់មកវិញ ក្រុមគ្រួសារជាច្រើន បានវិលត្រឡប់មកផ្ទះសម្បែងវិញ ដោយគ្មានអ្វីជាប់នឹងខ្លួនសោះ។
ប្រជាជនទាំងអស់បានចាប់ផ្តើមសាងសង់ឡើងវិញនូវ ផ្ទះ, សាលារៀន, និងផ្សារ ជាមួយក្តីសង្ឃឹម។
ក្រោមការដឹកនាំរបស់ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន, ការផ្សះផ្សាជាតិ និងនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ បាននាំមកជូនកម្ពុជាវិញនូវឯកភាពជាតិ និងសន្តិភាព ហើយក្រោម ព្រះរាជតម្រិះ ដ៏ឈ្លាសវៃប្រកបដោយគតិបណ្ឌិតរបស់ ព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ, សន្តិភាពនេះត្រូវបានថែរក្សា និងពង្រឹងឱ្យកាន់តែរឹងមាំបន្ថែមទៀត។
ដូចដែល ឯកឧត្តម លោកជំទាវ បានឃើញស្រាប់ហើយថា អគារ ខ្ពស់ៗបានលេចរូបរាងឡើងឈរអមជាមួយប្រាសាទបុរាណ។
មហាវិថីទាំងឡាយដែលធ្លាប់តែស្ងាត់ជ្រងំ ឥឡូវនេះពោរពេញទៅដោយយុវជន ដែលមានភាពស្វាហាប់ក្នុងការកសាងអនាគតរបស់ពួកគេ។ កូនចៅរបស់យើងកំពុងសិក្សាភាសាអង់គ្លេស ភាសាចិន ភាសាកូរ៉េ ជាពិសេស ភាសាបារាំង ដែលតែងតែស្ថិតនៅកន្លែងពិសេសមួយក្នុងចំណោមពួកយើង ពោលគឺជាភាសាដែលចូលរួមចំណែកកសាងប្រព័ន្ធអប់រំ ប្រព័ន្ធច្បាប់ និងទំនាក់ទំនងមិត្តភាពរបស់យើង។
ភ្នំពេញ យល់ច្បាស់បំផុតអំពីតម្លៃនៃសន្តិភាព ទោះបីជាត្រឹមតែមួយថ្ងៃក៏ដោយ ហើយថ្ងៃនេះយើងបើកទ្វារទីក្រុងរបស់យើងដើម្បីទទួលស្វាគមន៍ ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ទាំងអស់គ្នា។
ក្នុងនាមប្រជាជន និងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា, ខ្ញុំសូមជម្រាបជូនមហាគ្រួសារហ្វ្រង់កូហ្វូនី ទាំងមូលថា ទីនេះ ជាផ្ទះរបស់ឯកឧត្តម លោកជំទាវ។
២៩ ឆ្នាំបន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅទីក្រុងហាណូយ ហ្វ្រង់កូហ្វូនី បានវិលត្រឡប់មកកាន់តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍សាជាថ្មី ដែលជាតំបន់ស្ថិត នៅជួរមុខមួយនៃពិភពលោក ដែលកំពុងតែផ្លាស់ប្ដូរ។
អាស៊ីជាកម្លាំងចលករនៃកំណើន ហើយអាស៊ីក៏ជាចំណុចប្រសព្វនៃអរិយធម៌ដែរ។
តំបន់នេះរំឭកយើងអំពីសច្ចភាពដ៏សាមញ្ញមួយថា ភាពជាសកល មិនមែនមានន័យថាជាភាពដូចគ្នាទាំងស្រុងនោះទេ។
យើងមានបំណងប្រែក្លាយភ្នំពេញឱ្យទៅជាស្ពានតភ្ជាប់រវាងអាស៊ី និងលំហហ្វ្រង់កូហ្វូនី ពីព្រោះពិភពលោករបស់យើងកំពុងប្រឈមនឹង ការបែកបាក់ ហើយទំនុកចិត្តក៏កំពុងធ្លាក់ចុះ។
ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ និងលើសពីពេលណាៗទាំងអស់, ហ្វ្រង់កូហ្វូនីត្រូវតែបន្តជាទីកន្លង ដែលយើងផ្តល់អាទិភាពលើកិច្ចសន្ទនា និងជាទីកន្លែងដែលមាន ច្បាប់ការពារដល់មនុស្សគ្រប់រូប។
កម្ពុជានិយាយពីសន្តិភាព ពីព្រោះកម្ពុជាធ្លាប់ឆ្លងកាត់សង្រ្គាម។ កម្ពុជាដឹងច្បាស់ថា សង្រ្គាមបានបំផ្លិចបំផ្លាញអ្វីខ្លះ ហើយកម្ពុជាក៏ដឹងច្បាស់ដែរថា សន្តិភាពនាំមកនូវលទ្ធភាពអ្វីខ្លះ។ ហេតុនេះហើយបានជាកងទ័ពរបស់យើងចូលរួមបំពេញបេសកកម្មរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយក៏ជាហេតុផលដែលក្រុមអ្នកជំនាញដោះមីនរបស់យើងខិតខំប្រឹងប្រែងប្រគល់ដីសម្អាតមីនរួច ជូនប្រជាពលរដ្ឋវិញ។
ចាប់តាំងពីការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលទាំងស្រុងនៅឆ្នាំ១៩៩៨, កម្ពុជាទទួលបានសន្តិភាពដែលមានរយៈពេលយូរបំផុត បើគិតក្នុង ប្រវត្តិសាស្ត្រសម័យទំនើបរបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០២៥, ការប៉ះទង្គិចដោយអាវុធបានកើតឡើង២លើករវាងកម្ពុជានិងថៃ ដែលក្នុងនោះកម្ពុជាមិនមែនជាអ្នកផ្តើមបាញ់មុននោះទេ។
មនុស្សបានបាត់បង់ជីវិត ក្រុមគ្រួសារជាច្រើនត្រូវបង្ខំចិត្តរត់ភៀសខ្លួន ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានរំឭកយើងថា សន្តិភាពមិនមែនជាអ្វីដែលមានស្រាប់ និងគង់វង្សជារៀងរហូតនោះឡើយ។
បទឈប់បាញ់ដែលបានព្រមព្រៀង នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ នៅតែបន្តអនុវត្ត, ប៉ុន្តែស្ថានភាពនៅតែមានភាពស្មុគស្មាញ និងផុយស្រួយនៅឡើយ។
កងទ័ពរាប់ពាន់នាក់នៅតែប្រឈមមុខដាក់គ្នា ដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជាជាច្រើនកន្លែងនៅតែត្រូវបានកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ពីសំណាក់កងទ័ពថៃ។ ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាប្រមាណ ២០,០០០នាក់ នៅមិនទាន់អាចវិលត្រឡប់ទៅកាន់លំនៅឋានរបស់ខ្លួនវិញ។
ការធានាឱ្យពួកគាត់អាចវិលត្រឡប់ទៅវិញដោយសុវត្ថិភាព និងដោយសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ គឺជាអាទិភាពចម្បងរបស់យើង។
យើងអំពាវនាវឱ្យមានការគោរពយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួននូវរាល់កិច្ចព្រមព្រៀងជាធរមានទាំងអស់រវាងកម្ពុជា និងថៃ។ ក្នុងន័យនេះ, យើងស្នើសុំ ឱ្យមានការចាប់ផ្ដើមឡើងវិញនូវការងារ វាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក។
ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃមិនមែនជាព្រំដែនថ្មីនោះទេ វាជាព្រំដែនអន្តរជាតិដែលទទួលស្គាល់ដោយក្របខ័ណ្ឌច្បាប់អន្តរជាតិ ហើយត្រូវបាន គូសវាសយ៉ាងច្បាស់លាស់រួចហើយតាំងពីជាងមួយសតវត្សរ៍មុនមកម្លេះ។
ដូច្នេះនេះគឺជាខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដែលភាគីទាំងអស់ត្រូវតែទទួលស្គាល់ និងគោរពយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។
រីឯនៅតំបន់សមុទ្រវិញ, យើងបានជ្រើសរើសយកផ្លូវច្បាប់តាមរយៈ ការប្រើប្រាស់យន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ ក្រោមអនុសញ្ញាអង្គការសហ- ប្រជាជាតិស្តីពីនីតិសមុទ្រ ប្រទេសថៃបានចូលរួមក្នុងនីតិវិធីនេះ ដែលនេះជាសញ្ញាដ៏មានក្តីសង្ឃឹមមួយ។
កម្ពុជាមានឆន្ទៈច្បាស់លាស់ គឺ យើងចង់បានព្រំដែនសន្តិភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសថៃ ជាខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដែល ការពារនិងនាំឱ្យប្រជាជននៃប្រទេស ទាំងពីរកាន់តែខិតជិតគ្នាបន្ថែមទៀត។
គោលការណ៍នេះ គឺជាបញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធដល់សហគមន៍អន្តរជាតិទាំងមូល។
គ្មានព្រំដែនណាមួយត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរដោយការ ប្រើប្រាស់កម្លាំងអាវុធ ឬការបង្កើតអង្គហេតុសម្រេចលើទីតាំងជាក់ស្ដែង (Faits Accomplis) នោះឡើយ។ ការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ គឺជាការធានាបាននូវសន្តិសុខដល់គ្រប់បណ្តារដ្ឋ មិនថាជារដ្ឋធំ ឬតូចឡើយ។
ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណដល់អាស៊ាន និងបណ្តាប្រទេសមិត្ត ទាំងអស់នៃសហគមន៍អន្តរជាតិ ដែលបានគាំទ្របទឈប់បាញ់ និង ដំណោះស្រាយតាមរយៈកិច្ចសន្ទនា និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ។ ទាំងនេះហើយជាចំណុចស្នូលដ៏សំខាន់នៃមូលបទរបស់យើង៖ «រួមគ្នាបន្តកសាងសន្តិភាព ដើម្បីវិបុលភាពរួម និងស្ថិរភាពយូរអង្វែង»។
ការរួមគ្នាបន្តកសាងសន្តិភាព គឺជាការបដិសេធចោលនូវភាពស៊ាំ នឹងសង្រ្គាម។ ការការពារគឺប្រសើរជាងព្យាបាល ហើយការកសាង សន្តិភាពត្រូវការពេលវេលាច្រើនជំនាន់ ប៉ុន្តែការបាត់បង់សន្តិភាព អាច កើតឡើងក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។
សន្តិភាពបង្កើតឱ្យមានទំនុកចិត្ត។ ទំនុកចិត្តទាក់ទាញការវិនិយោគ ហើយវិបុលភាពរួម គឺជាកត្តាការពារសន្តិភាព។ គ្មានរដ្ឋណាមួយអាចទទួលខុសត្រូវតែម្នាក់ឯងបានឡើយ។ ដូច្នេះខ្ញុំសូមស្នើឱ្យមានសកម្មភាពគន្លឹះចំនួនបី គឺ៖ ការបង្ការ ការត្រៀម ខ្លួន និងការកសាងវិបុលភាព។
ទី ១៖ការបង្ការ ខ្ញុំស្នើបង្កើតឱ្យមានបណ្តាញហ្វ្រង់កូហ្វូនីសម្រាប់ការបង្ការ និង ដែលបណ្តាញនេះនឹងប្រមូលផ្តុំអ្នកការទូត ការសម្រុះសម្រួល អ្នកជំនាញ និងស្ថាប័ននានារបស់យើង។
តាមសំណើរបស់រដ្ឋសមាជិក, បណ្តាញនេះនឹងជួយសម្របសម្រួលកិច្ចសន្ទនា មុនពេលអំពើហិង្សាផ្ទុះឡើង។ ការបង្ការទុកជាមុនតែងតែចំណាយតិចជាង ការកសាងឡើងវិញ។
២៖ការត្រៀមខ្លួនយុវជនរបស់យើងកំពុងធំធាត់ឡើងក្នុងយុគសម័យនៃបញ្ញាសិប្បនិម្មិត។ បច្ចេកវិទ្យានេះអាចជួយព្យាបាលជំងឺ, លើកកម្ពស់ការអប់រំ និងនាំមនុស្សឱ្យកាន់តែខិតជិតគ្នា ប៉ុន្តែវាក៏អាចត្រូវបានយកទៅប្រើប្រាស់ ដើម្បីបោកបញ្ឆោត និងបំបែកបំបាក់មនុស្ស។
ក្នុងន័យនេះ, ខ្ញុំសូមស្នើបង្កើតឱ្យមានកម្មវិធីហ្វ្រង់កូហ្វូនី ដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលយុវជនរបស់យើង, ប្រមូលផ្តុំសាកលវិទ្យាល័យ និងចែករំលែកធនធានជា ភាសាបារាំងរបស់យើង ដោយត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេសចំពោះ ប្រទេសដែលមានធនធានតិចតួចជាងគេ។
នៅកម្ពុជាការងារនេះបានចាប់ផ្ដើមរួចទៅហើយ។ ដោយមានកិច្ច សហប្រតិបត្តិការជាមួយទីភ្នាក់ងារបារាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ យើងកំពុងរៀបចំបង្កើត វិទ្យាសាស្ត្រទិន្នន័យ។
(AFD), មជ្ឈមណ្ឌលជាតិសម្រាប់បញ្ញាសិប្បនិម្មិត និង ភាសាបារាំងត្រូវតែមានភាពរស់រវើកនៅក្នុងការ- វិវត្តនៃបច្ចេកវិទ្យា នាពេលអនាគត ពីព្រោះភាសាមួយមិនអាចរស់ រានមានជីវិតបានរហូត ដោយសារមរតកពីអតីតកាលរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ។ ភាសានោះនឹងបន្តមានជីវិតរស់រវើក តាមរយៈការបន្តច្នៃប្រឌិតលើ អនាគតកាលរបស់ខ្លួន។
៣៖ ការកសាងវិបុលភាព
សន្តិភាព នាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរជីវភាព តាមរយៈការងារ និងប្រាក់ចំណូល។ សន្តិភាព ក៏នាំមកដែរ នូវសាលារៀនសម្រាប់កូនចៅរបស់យើង។
សន្តិភាពជួយឱ្យយើង អាចកសាងប្រទេសឡើងវិញ និងឈានទៅរកភាព លូតលាស់កាន់តែប្រសើរ ហើយវិបុលភាពពិតប្រាកដ ជាការចែករំលែកនូវ ផ្លែផ្កានៃកំណើនជាមួយគ្នា។
សន្តិភាពក៏ចូលរួមចំណែកដល់ការពង្រឹង ទំនាក់ទំនងរវាងសហគ្រាសនៃបណ្តាប្រទេសហ្វ្រង់កូហ្វូនី និងសហគ្រាស នៃតំបន់អាស៊ាន។
ទាំងនេះ នឹងនាំមកនូវវិបុលភាពរួមសម្រាប់យើង ទាំងអស់គ្នា។
ព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិតលើត្បូងជាទីសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត!
ឯកឧត្តម លោកជំទាវ! លោក លោកសី.ជំនឿចិត្តដ៏មុតមាំដែលគ្មានសកម្មភាពជាក់ស្ដែង គឺគ្រាន់តែជា ពាក្យសម្តីមួយឃ្លា ដែលបានតែនិយាយប៉ុណ្ណោះ។
ការបង្ការ ការត្រៀម ខ្លួន និងការកសាងវិបុលភាព គឺជាអ្វីដែល ភ្នំពេញស្នើទៅកាន់មហា គ្រួសារហ្វ្រង់កូហ្វូនីទាំងមូល។
ប្រវត្តិសាស្ត្របានបង្រៀនយើងនូវមេរៀនដ៏មានតម្លៃមួយគឺ នៅពេលដែលកម្លាំងយោធាមានឥទ្ធិពលលើសលុប, នោះយើងត្រូវត ជ្រើសរើសយកផ្លូវច្បាប់, ហើយនៅពេលដែលការមិនទុកចិត្តគ្នាកាន់ត កើនឡើង, យើងត្រូវតែជ្រើសរើសយកកិច្ចសន្ទនា នេះមិនមែនជាភាព ឆោតល្ងង់នោះទេ ទោះបីកម្លាំងយោធាអាចបង្ខំឱ្យស្ថានភាពស្ងប់ស្ងាត់ បានមួយគ្រា, ប៉ុន្តែកម្លាំងយោធាមិនអាចកសាងសន្តិភាពបាននោះឡើយ។
មនុស្សគ្រប់គ្នាទទួលបានសន្តិភាពជាមរតកដែលកសាងដោយ មនុស្សជំនាន់មុន ប៉ុន្តែយើងមិនត្រូវចាត់ទុកថា សន្តិភាពជាអ្វីដែលមាន ស្រាប់ និងគង់វង្សជារៀងរហូតនោះឡើយ។
ដូច្នេះជាការទទួលខុសត្រូវ រួមរបស់យើង ដោយត្រូវខិតខំធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បីឱ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយ របស់យើងមានសន្តិភាព៕
