(ភ្នំពេញ)៖ គណៈកម្មការផ្សះផ្សារវាងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និង ព្រះរាជាណាចក្រថៃ ក្រោមឧបសម្ព័ន្ធទី៥ នៃអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ(ហៅកាត់ថា “អនុសញ្ញា”) បានបើក កិច្ចប្រជុំលើកដំបូងជាមួយភាគីនានា នៅប្រទេសសិង្ហបុរី។
កិច្ចប្រជុំបានបើក នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ជាមួយនឹងវគ្គនីតិវិធី ដែលក្នុងអំឡុងពេលនោះ ភាគីនានា និងគណៈកម្មការបាន ចុះហត្ថលេខា.លើលក្ខខណ្ឌនៃការតែងតាំង និងបញ្ចប់វិធាននៃនីតិវិធីដែលគ្រប់គ្រងដំណើរការ។
នៅថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ភ្នាក់ងារនៃភាគីនីមួយៗ បានថ្លែងសេចក្តីថ្លែងការណ៍បើក ដែលត្រូវបានផ្សាយផ្ទាល់តាមអ៊ីនធឺណិត។
នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ឯកឧត្តម ប្រាក់ សុខុន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និង សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានរំលឹកឡើងវិញនូវសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដែលធ្វើឡើងដោយសម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃក្រកម្ពុជា ដែលបានបញ្ជាក់ថា«កម្ពុជា និងថៃ នឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីការដោះស្រាយដោយយុត្តិធម៌ និងយូរអង្វែង ដែលបានព្រមព្រៀងគ្នាជាមួយនឹងការណែនាំរបស់អ្នកសម្របសម្រួលជំនាញអន្តរជាតិ និងស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ»។
ឯកឧត្តម ប្រាក់ សុខុន កត់សម្គាល់ទៀតថា លោកយល់ឃើញថា ដំណើរការផ្សះផ្សានេះ «ជាមធ្យោបាយមួយដើម្បីកសាងទំនុកចិត្តឡើងវិញ មិនមែនជាទម្រង់នៃការកើនឡើងនៃភាពតានតឹងនោះទេ»។
ដោយសម្លឹងមើលទៅមុខ លោកបានបញ្ជាក់ថា«គោលបំណងសំខាន់»គឺ «ដើម្បី សម្រេចបាននូវដំណោះស្រាយដែលបម្រើប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ និងរួមចំណែកដល់សន្តិភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងវិបុលភាព រួមគ្នានៅក្នុងតំបន់»។
ឯកឧត្តម ស៊ីហាសាក់ ភួងកេតកែវ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសនៃព្រះរាជាណាចក្រថៃ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍បើក កិច្ចប្រជុំរបស់លោក បានមានប្រសាសន៍ថា “ការផ្សះផ្សាអាចជួយភាគីនានាកំណត់ចំណុចរួម បង្រួមជំហរផ្លូវច្បាប់ដែលមានភាពខុសគ្នា និងចរចារកមធ្យោបាយឆ្ពោះទៅមុខ”។
លោកបានថ្លែងបន្ថែមទៀតថា ប្រទេសថៃ “បានចូលរួមក្នុងការផ្សះផ្សានេះដោយសុច្ឆន្ទៈ ដោយយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងពេញលេញចំពោះបទប្បញ្ញត្តិនៃ UNCLOS និងមានទំនុកចិត្តលើឯករាជ្យភាព ភាពមិនលំអៀង និងជំនាញរួម របស់គណៈកម្មការនេះ”។
ដោយសម្លឹងមើលទៅមុខ លោកបានបន្ថែមថា ប្រទេសថៃ“ត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីចូលរួមក្នុង ដំណើរការនេះដោយស្ថាបនា ដោយមានគោលបំណងសម្រេចបាន ដោយមានជំនួយពីគណៈកម្មការ នូវដំណោះស្រាយដែលបានចរចា និងសមធម៌”។
បន្ទាប់ពីសេចក្តីថ្លែងការណ៍បើក ភាគីនីមួយៗបានធ្វើបទបង្ហាញសំខាន់ៗ និងបានចូលរួមទ្វេភាគីជាមួយគណៈកម្មការក្នុងវគ្គសម្ងាត់ ដោយលើកឡើងពីប្រវត្តិនៃជម្លោះ និងបញ្ហាដែលត្រូវពិចារណាក្នុងដំណើរការផ្សះផ្សា។
នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ គណៈកម្មការបានកោះប្រជុំបន្ថែមជាមួយភាគីនានា។
ជំហានបន្ទាប់គណៈកម្មការ និងភាគីនានានឹងបន្តការចូលរួមរបស់ពួកគេលើបញ្ហាដែលបានលើកឡើង និងរៀបចំកិច្ចប្រជុំបន្ថែមទៀត ដែលត្រូវបានគេរំពឹងថានឹង ធ្វើឡើងនៅក្នុងខែខាងមុខ។
ផ្ទៃខាងក្រោយនៃដំណើរការ ដំណើរការផ្សះផ្សាទាំងនេះត្រូវបានផ្តួចផ្តើមដោយព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានៅថ្ងៃទី 2 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 2026 តាមរយៈ “ការជូនដំណឹង អំពីការបង្កើតការផ្សះផ្សាក្រោមមាត្រា 11 នៃឧបសម្ព័ន្ធទី V” ផ្ញើទៅកាន់ព្រះរាជាណាចក្រថៃ ស្របតាមមាត្រា 298 និងឧបសម្ព័ន្ធទី V នៃអនុសញ្ញា។
នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ព្រះរាជាណាចក្រថៃបានដាក់ជូន «ការឆ្លើយតបរបស់ព្រះរាជាណាចក្រថៃចំពោះការជូនដំណឹងអំពីការផ្សះផ្សា»។
គណៈកម្មការផ្សះផ្សាដែលមានសមាជិកប្រាំរូប ដឹកនាំដោយលោកស្រី Katrina Cooper (អូស្ត្រាលី)។ សមាជិកផ្សេងទៀតនៃ គណៈកម្មការគឺលោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត Peter Taksøe-Jensen (ដាណឺម៉ាក) សាស្ត្រាចារ្យ Jean-Marc Thouvenin (បារាំង) ចៅក្រម Albert Hoffmann (អាហ្វ្រិកខាងត្បូង) និងចៅក្រម Rüdiger Wolfrum (អាល្លឺម៉ង់)។
ដោយមានការព្រមព្រៀងពីភាគីនានា តុលាការអាជ្ញាកណ្តាលអចិន្ត្រៃយ៍ដើរតួជាអ្នកចុះបញ្ជីនៅក្នុងដំណើរការនីតិវិធី៕
